Африк тивийн эрчим хүчний үйлдвэрлэл

Цахилгаан эрчим хүчний хүртээмж нь тус тивийн тулгамдсан асуудал хэвээр байна. 

Африк тивийн эрчим хүчний гол үзүүлэлтүүд:

• Нэг хүнд ногдох хэрэглээ дэлхийн дунджаас 0.2x дахин их

• Цэвэр эх үүсвэрээс гаргаж авсан цахилгааны эзлэх хувь - 27%

• Нар, салхины эрчим хүчнээс гаргаж авсан цахилгааны эзлэх хувь - 7%

• Чулуужсан түлшнээс гаргаж авсан цахилгааны эзлэх хувь - 73%

• Нэг хүнд ногдох ялгарал дэлхийн дунджаас 0.2x дахин их

Африк тивийн цахилгаан эрчим хүчний нийт үйлдвэрлэлд сэргээгдэх эрчим хүч нь нүүрсийг давсан боловч өсөн нэмэгдэж буй эрэлтийг хангахын тулд цэвэр эрчим хүчийг илүү хурдацтай ашиглах шаардлага тавигдаж байна.

Африк тив нь дэлхийн хүн амын 19%-ийг эзэлдэг ч дэлхийн цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээний ердөө 3.1%-ийг бүрдүүлдэг. Цахилгаан эрчим хүчээр хангагдаагүй хүмүүсийн дийлэнх нь Сахарын цөлөөс урагш орших бүс нутагт амьдардаг. Цахилгаан эрчим хүчээр хангагдсан хүмүүсийн хувьд эрчим хүчний хангамж нь ихэвчлэн найдваргүй, нэг хүний хэрэглээ нь дэлхийн дунджаас хамаагүй доогуур байдаг.

Тус тивийн цахилгаан эрчим хүчний эрэлт хэрэгцээ 2025 онд 3.2%-иар өссөн нь 2024 оны 3.7%-ийн өсөлттэй харьцуулахад буурсан ч дэлхийн дундаж болох 2.8%-иас дээгүүр байв.

2020-2025 оны хооронд Африкийн цахилгаан эрчим хүчний шинэ хэрэглээний 52%-ийг цэвэр эрчим хүчээр, үлдэх 48%-ийг чулуужсан түлшний үйлдвэрлэлээр хангажээ. Цэвэр эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн хурдацтай өсөлт нь цахилгаан эрчим хүчний шинэ эрэлтийг хангах, Африкийн хамгийн том цорын ганц цахилгаан эрчим хүчний эх үүсвэр болох өндөр өртөгтэй хийн хэрэглээг хязгаарлахад чухал үүрэг гүйцэтгэж байна.

2025 онд Африкт цахилгаан эрчим хүчний 42%-ийг хий эзэлж байв. Хийн үйлдвэрлэл 2015-2025 оны хооронд 44%-иар өссөн бөгөөд хий үйлдвэрлэгч орнууд, ялангуяа хойд Африкт түлшнээс хамааралтай байдлыг нэмэгдүүлж байна. . Цахилгаан эрчим хүчний хоёр дахь том цорын ганц эх үүсвэр нь нүүрс байсан боловч нийт эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн 24% хүртэл буурч, өмнөх оны мөн үеэс 3.3% (-8.1 ТВт.ц)-иар буурсан. Үүний зэрэгцээ сэргээгдэх эрчим хүч нь анх удаа нүүрсийг гүйцэж, эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн 26%-д хүрчээ. Сэргээгдэх эрчим хүч 2024 онтой харьцуулахад 9.4% (+22 ТВт.ц)-иар өссөн байна.

Өндөр өртөгтэй чулуужсан хийнээс хамааралтай байх нь эдийн засагт хүндрэл, дарамт учруулж байгаа бол Африк нь сэргээгдэх эрчим хүчний нөөц ихтэй. Хэдийгээр хамгийн нарлаг тив хэдий ч 2025 онд нарны эрчим хүч нь тус тивийн цахилгаан эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн 4%-иас бага хувийг эзэлж байжээ. 2025 онд Африк тив дэлхийн нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн ердөө 1.4%-ийг бүрдүүлсэн.

Улс орнууд чулуужсан түлшнээс хамааралтай байдлаа бууруулах шаардлагатай болж байна. Өмнөд Африк зэрэг нүүрсэнд суурилсан эдийн засагтай орнуудын хувьд энэ нь нүүрсний эрчим хүчнээс татгалзана гэсэн үг юм. Алжир, Египет зэрэг хойд Африкийн орнуудын тухайд хийн эрчим хүчний үйлдвэрлэлээ эрс багасгах шаардлагатай болно.

Эрчим хүчний салбарын хийн ялгаруулалт хамгийн бага Африкийн бусад орнуудын хувьд НҮБ-ын Тогтвортой хөгжлийн зорилтод нийцүүлэн 2030 он гэхэд бүх хүнийг цахилгаан эрчим хүчээр хангах нь нэн тэргүүний зорилт юм. Үүнд хүрэхийн тулд үндэсний сүлжээ, мини-сүлжээ болон бие даасан сэргээгдэх эрчим хүчний системийг хослуулан ашиглах шаардлагатай. Тухайлбал, үүнийг Кени улсад амжилттай хэрэгжүүлсэн бөгөөд 2018 оноос хойш салхи, нар, газрын гүний дулааны эрчим хүч тус улсын эрэлтийн өсөлтийг бүхэлд нь хангаж байна. Өмнөд Африкт нарны эрчим хүчний огцом өсөлт нь 2025 оны 12 дугаар сард цэвэр эрчим хүчний үйлдвэрлэлийг 2024 оны 12 дугаар сарын 19%-иас 29% болгон нэмэгдүүлж, нүүрсний үнэ сарын хамгийн доод түвшин болох 70% хүртэл буурсан байна.

Бэлтгэсэн мэдээллийн эх сурвалж: https://ember-energy.org/countries-and-regions/africa/

Зургийг хиймэл оюунаар бүтээв.